شير خشك آهن دار
توصيه انجمن طب كودكان آمريكا اين است كه تمام كودكان سالمى كه كل تغذيه آنها از شير مادر تأمين نمى شود، بايد تا يك سالگى شير خشك داراى آهن اضافى مصرف كنند. خطر ابتلا به آنمى فقر آهن در شير خوارانى كه از شير خشك با آهن كم تغذيه مى شوند بيشتر است. مطالعات نشان داده اند كه دريافت آهن كافى در سال اول زندگى تأثير مهمى بر عملكرد آموزشى در سنين مدرسه خواهد داشت.
شيرخشك بر پايه سويا
در مواردى كه كودک به شیر گاو حساسیت دارد توصيه مى شود شيرخشك با پايه پروتئين سويا به وى داده شود، البته در 50٪ موارد كودك ممكن است به پروتئين سويا هم حساسيت داشته باشد كه در صورت بروز ان بايد شيرهاى هايپوآلرژيك استفاده كرد كه در ادامه به معرفى آنها خواهيم پرداخت.
نكته: تمام شير خشك هاى بر پايه سويا فاقد لاكتوز هستند.
اسپاسم وسوزش مقعد هنگام دفع طفل مى شود، گاز توليد شده هم باعث ايجاد نفخ و دل درد مى شود.
بروز اسهال مى تواند يكى از دلايل عدم تحمل لاكتوز باشد. اسهال منجر به عدم فرصت يافتن آنزيم هاى ترشح شده براى هضم دى ساكاريدها شده و مصرف دى ساكاريدها در زمان اسهال تشديد كننده اسهال خواهد شد.
بنابراين شايعترين نوع عدم تحمل لاكتوز در شير خواران اسهال است، در صورت بروز اختلال عدم تحمل لاكتوز بهتر است از شير خشك هاى بدون لاكتوز در تغذيه طفل استفاده كرد. در اين شير خشك ها منبع كربوهيدرات فروكتوز، سوكروز و مالتو دكسترين است كه يك پلى ساكاريد است كه از هيدروليز نشاسته ذرت به دست مى آيد و به راحتى هضم مى شود و جذب سريعى دارد.
شيرخشك هاى ضد رفلاكس (Anti Reflux = AR)
تقريبا ٣٠٪ از كودكان زير ٣ ماه دچار رفلاكس هستند. اما معمولا پس از ١٢ ماهگى اين اختلال به تدريج با تكوين آناتوميك مرى كاهش مى يابد، اين شيرخشك ها دفعات، شدت و مقدار شير رفلاکس شده را كاهش مى دهند. آنها حاوى يك قوام دهنده طبيعى هستند كه باعث افزايش ويسكوزيته شير وارد شده به معده مى شود. عامل ويسكوزان يك صمغ (اكثراً صمغ آكازيا) است.
سيس بيوتيك (پره بيوتيك ها و پروبيوتيك ها)
يكى از دلايل عدم تحمل لاكتوز اسهال است. اسهال سبب تغيير آنزيم ها در روده كودك شده و هضم لاكتوز را بسيار مشكل مى كند. يكى از دلايل تغيير در آنزيم ها در روده تغير فلور نرمال روده و جايگزينى آن با باكترى هاى مضر و بيمارزا در روده است. اين شايعترين نوع عدم تحمل لاكتوز در شيرخواران است. پروبيوتيك همان ميكروارگانيسم هاى طبيعى و مفيد روده مثل لاكتوباسيل و بيفيدوباكتر است اما پره بيوتيك ها منابع قندى مورد تغذيه اين باكترى ها شامل فروكتو اليگوساكاريد و گالاكتو اليگوساكاريد است. سيس بيوتيك ها باعث متوقف كردن رشد باكترى هاى مضر و بيمارى زاى دستگاه گوارش مى شود. اين تركيبات در شير مادر هم وجود دارند كه همانطور كه گفته شد باعث تكثير اين تركيبات پروبيوتيك ها در روده مى شوند.
تذكراتى در جهت مصرف درست شير خشك
١. همراه شيرخشك بايد صبح و شب مقدارى آب جوشيده سرد شده به طفل داد.
٢. آبى كه براى تهيه شير استفاده مى شود، بايد جوشيده و ولرم باشد تا ويتامين هاى موجود در شير از بين نرود.
٣. براى تغذيه با شير خشك بهتر است از سر شيشه هايى از جنس سيليكون و لاتكس كه استاندارد و شكل طبيعى دارد، استفاده شود. توصيه مى شود كه سر شيشه تهيه شده، شبيه نوك سينه مادر باشد تا در جريان شير به كودك كمك كند.
4. مادر بايد به اطلاعات روى بر حسب قوطى از جمله فرمولاسيون يا طرز تهيه آن، مقدار مصرف و غيره توجه نمايد.